{"id":2132,"date":"2025-04-21T04:09:06","date_gmt":"2025-04-21T01:09:06","guid":{"rendered":"https:\/\/basinplatformu.com\/?p=2132"},"modified":"2025-04-21T04:28:47","modified_gmt":"2025-04-21T01:28:47","slug":"coskun-aral-meryem-akin-roportaji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/2025\/04\/21\/coskun-aral-meryem-akin-roportaji\/","title":{"rendered":"CO\u015eKUN ARAL-MERYEM AKIN R\u00d6PORTAJI"},"content":{"rendered":"\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Baz\u0131 insanlar vard\u0131r, d\u00fcnyay\u0131 sadece izlemekle kalmaz; onu ya\u015far, hisseder ve g\u00f6rd\u00fcklerini anlatmak i\u00e7in can\u0131n\u0131 ortaya koyar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte o insanlardan biri Co\u015fkun Aral. Sava\u015f meydanlar\u0131ndan bilinmeyen co\u011frafyalara, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en karanl\u0131k anlar\u0131na tan\u0131kl\u0131k eden bir belgeselci, bir gazeteci, bir hik\u00e2ye anlat\u0131c\u0131s\u0131. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

O haberin sadece kelimelerden ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan isim, kameras\u0131yla sava\u015flar\u0131, devrimleri, co\u011frafyalar\u0131 anlatmakla kalmay\u0131p tarihe kaz\u0131yan bir muhabir. O bir duayen. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sayfalar\u0131m\u0131za ho\u015f geldiniz, Co\u015fkun Aral\u2019\u0131 sizin dilinizden tan\u0131yabilir miyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

1956 Siirt do\u011fumluyum. G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcd\u00fcr. Tarihin ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerine dayanan izlerin hem insan y\u00fczlerinde hem do\u011fada var oldu\u011fu bir co\u011frafyada do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. 13 ya\u015f\u0131ma kadar oradayd\u0131m; ard\u0131ndan \u0130stanbul\u2019a geldim. Amac\u0131m doktor olmakt\u0131, cerrah bir day\u0131m vard\u0131. Ona \u00f6zeniyordum ama evimize o tarihlerde giren iki dergi, alg\u0131lamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m d\u00fcnyay\u0131, insanlar\u0131 ve ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 sorgulamam\u0131 sa\u011flad\u0131. \u00c7ocuklu\u011fumda sa\u011fl\u0131k y\u00f6n\u00fcnden k\u00f6t\u00fcym\u00fc\u015f\u00fcm, \u00e7ok k\u00f6t\u00fcym\u00fc\u015f\u00fcm. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

D\u00f6rt bu\u00e7uk, be\u015f ya\u015f\u0131ma kadar her an gitti gidecek g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131lm\u0131\u015f bana. Benden \u00f6nce do\u011fan iki karde\u015fim, bak\u0131ms\u0131zl\u0131ktan ve yoksulluktan hayatlar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f. Ellili y\u0131llara kadar \u00e7ok varl\u0131kl\u0131 iken, o zaman siyasetinin getirdi\u011fi, bug\u00fcn de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bask\u0131lar\u0131n benzerleri y\u00fcz\u00fcnden, her \u015feyini kaybetmi\u015f ve varl\u0131ktan yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ailem.G\u00fcneydo\u011fu ko\u015fullar\u0131nda onlar\u0131n \u00e7ocu\u011fu olman\u0131n getirdi\u011fi zorluklar\u0131n ard\u0131ndan daha iyi ko\u015fullarda ya\u015famak i\u00e7in geldi\u011fim \u0130stanbul’da \u00f6teki olmak zordu. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

E\u011fitimimi tam sa\u011fl\u0131kl\u0131 alamad\u0131m bu nedenle.Gazetecilik de\u011fil t\u0131p istemi\u015ftim asl\u0131nda ama gazetecili\u011fe daha lise \u00e7a\u011f\u0131nda ba\u015flamam ve birtak\u0131m geli\u015fmeler bu meslekte devam etmeme yol a\u00e7t\u0131. 1970\u2019lerde \u00fclkeyi neredeyse bir i\u00e7 sava\u015fa g\u00f6t\u00fcrecek olan sa\u011f sol \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ve ard\u0131ndan gelen askeri darbe ile kendimi bir anda \u201cd\u00fcnyan\u0131n karanl\u0131k y\u00fcz\u00fc\u201d <\/strong>diye tan\u0131mlanan sava\u015f veya felaket b\u00f6lgelerinde bir g\u00f6z tan\u0131\u011f\u0131 olarak, bir foto muhabiri olarak buldum. <\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi kendi \u00fclkemdeyim. Her \u015feyin daha iyi olmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm anda ya\u015fad\u0131klar\u0131 ma\u011fduriyetlerin adeta r\u00f6van\u015f\u0131n\u0131 yapan bir anlay\u0131\u015f\u0131n \u00fclkeyi karanl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcrecek olmas\u0131 ile ilgili endi\u015felerim var. <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye Afganistanla\u015f\u0131r m\u0131? Endi\u015felerim var. \u00c7ok mutlu ama s\u0131n\u0131rl\u0131 bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n var oldu\u011fu, mutsuzlu\u011fun da nedenini farkl\u0131 rit\u00fcellere ba\u011flayan bir anlay\u0131\u015f\u0131n hakim oldu\u011fu, d\u00fcnyada \u2018baht\u0131 kara\u2019 diye tan\u0131mlanan \u00fclkelere benzetilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir ortam var \u00fclkemizde.\u0130n\u015fallah benzemeyiz ama insan\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi sorgulamas\u0131 ve ifade edebilmesi. Bunlar\u0131n zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6neme girildi\u011fi zaman \u00e7anlar bizim i\u00e7in \u00e7al\u0131yor demek istiyorum. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

3-4 g\u00fcn \u00f6nce, \u0130spanya\u2019dayd\u0131m. Bilbao yak\u0131nlar\u0131nda Guernica\u2019ya gittim. Fa\u015fist Franko d\u00f6neminde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir katliam\u0131n yap\u0131l\u0131p, insanlara \u201cB\u00f6yle bir katliam ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r.\u201d <\/strong>denilen bir anlay\u0131\u015f\u0131n bar\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u0130spanya\u2019dan bahsediyorum. Bug\u00fcn Avrupa Toplulu\u011fu\u2019nun en \u00f6nemli \u00fclkelerinden biri olmu\u015f \u0130spanya. Demek bu, d\u00f6nem d\u00f6nem olabiliyor.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sava\u015f muhabiri olmak bir insan\u0131n hayata bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011fi\u015ftirir, sizin hayat\u0131n\u0131zda dokunu\u015flar\u0131 nas\u0131l oldu? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

A\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemem gerekirse, dedi\u011fim gibi travmalar\u0131n \u00e7ok yo\u011fun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir co\u011frafyada do\u011fup b\u00fcy\u00fcmem \u00f6ncelikle beni ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131 k\u0131ld\u0131. Yani normal bir insan\u0131n al\u0131\u015fma s\u00fcresi, reaksiyon g\u00f6sterme s\u00fcresi bende daha k\u0131sa \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7evremde hep o \u015fiddet vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bedeller \u00f6dediniz mi? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tabii bana direkt de\u011fil ama aileme uygulanan o \u015fiddet, o \u00f6tekile\u015ftirme o bask\u0131\u2026 Okudu\u011fum ilkokuldaki bir \u00f6\u011fretmenin, \u00f6\u011frencilerine kar\u015f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 veya akrabalar\u0131m\u0131n i\u00e7inden baz\u0131 ki\u015filerin bile \u00e7ocuklar\u0131na yapt\u0131klar\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 ya\u015fad\u0131k, g\u00f6rd\u00fck. Kendi b\u00f6lgemizden biraz \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamanlarda niye, ni\u00e7in, nas\u0131l diye gazetecili\u011fin olmazsa olmaz be\u015f \u2018N\u2019 bir \u2018K\u2019s\u0131 hep akl\u0131ma geliyordu.<\/p>\n\n\n\n

Bir s\u00fcr\u00fc \u015feyin sorgulamas\u0131n\u0131 \u0130stanbul\u2019da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m s\u00fcre i\u00e7inde yapt\u0131m. 70\u2019li y\u0131llar, 12 Mart darbesi, ailemden baz\u0131 insanlar\u0131n bunun ma\u011fduriyetini ya\u015famas\u0131 ve bizzat onlara dokunmam, o ya\u015famlara g\u00f6zc\u00fcl\u00fck yapmam, hatta 15- 16 ya\u015f\u0131nda cezaevlerine gidip gelmeye ba\u015flamam\u2026 <\/p>\n\n\n\n

Kuzenlerimin farkl\u0131 sol \u00f6rg\u00fctler i\u00e7inde yer almas\u0131, sonra sa\u011f-sol \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 diye tan\u0131mlanan benim ve arkada\u015flar\u0131m\u0131n i\u00e7inde oldu\u011fu hatta zaman zaman benimsemesem bile baz\u0131 fikirlere dair sorgulamalar yapmam, o siyasi g\u00f6r\u00fc\u015flerin uyguland\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelere gidip gelmem\u2026 Ger\u00e7ekleri g\u00f6r\u00fcp arkada\u015flar\u0131m\u0131 ikna etmek i\u00e7in yola \u00e7\u0131kmam hepsi dejav\u00fc\u2019lerimi art\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sava\u015f dedi\u011fimiz, insanlar\u0131n her \u015feylerini kaybetmeyi g\u00f6ze al\u0131p, kendi t\u00fcr\u00fcn\u00fc yok etme a\u015famas\u0131na geldi\u011fi d\u00f6nemleri, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m kavgalar\u0131, meslek hayat\u0131m\u0131n kitab\u0131nda yaz\u0131yoruz e\u015fimle. Sa\u011f olsun e\u015fim kaleme al\u0131yor, aradan ge\u00e7en 45-50 y\u0131l neleri unuttum, neleri do\u011fru, neleri yanl\u0131\u015f hat\u0131rl\u0131yorum, onlar\u0131n hesab\u0131n\u0131 yap\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Afganistan\u2019da ge\u00e7irdi\u011fim g\u00fcnler akl\u0131ma geliyor.Afganistan\u2019da \u0130ngilizlerin i\u015fgalinden sonra \u00fclke birdenbire huzura kavu\u015facak deniyordu. Mustafa Kemal Atat\u00fcrk bu konuda deneyimlerini kitaplardan yapt\u0131\u011f\u0131 yorumla Emanullah\u2019a tavsiyelerde bulunarak mektuplarla aktarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yormu\u015f ama bir yerde durdurmu\u015f kendi yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplar\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201ckad\u0131n haklar\u0131\u201d <\/strong>konusu \u00f6zellikle Afgan co\u011frafyas\u0131nda ve M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyas\u0131nda daha ekstrem oldu\u011fu i\u00e7in kad\u0131n\u0131n ad\u0131 yok, yani hi\u00e7bir \u015fekilde yok. <\/p>\n\n\n\n

Emanullah\u2019\u0131 1920\u2019lerde yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektupta uyar\u0131yor Atat\u00fcrk ve nitekim 1929\u2019da kad\u0131n konusunda halk\u0131n Emanullah\u2019a y\u00f6nelik muhalif bak\u0131\u015f\u0131 sonucu ya\u015fanan isyan ve darbenin ard\u0131ndan, han \u00fclkesini terk ediyor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130slam\u2019\u0131n getirdi\u011fi bir \u015fey de\u011fil cehaletin getirdi\u011fi bir durumdur bu ya\u015fananlar. \u015eu anda da T\u00fcrkiye\u2019de bu anlay\u0131\u015flar h\u00e2kim. <\/p>\n\n\n\n

Bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman yani bug\u00fcn kad\u0131n\u0131n metala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 salt eve kapat\u0131lmas\u0131 konusu de\u011fil. Televizyonda en \u00e7ok izlenen dizilere bak\u0131n, kad\u0131n programlar\u0131 diye yay\u0131nlanan g\u00fcnd\u00fcz ku\u015faklar\u0131na bak\u0131n, hepsinde kad\u0131n tam bir meta. Ama halen RT\u00dcK bunlara y\u00f6nelik \u00f6nleyici bir \u015fey yapm\u0131yor, kendileri de \u015fikayet\u00e7i. Bunu bizzat bana s\u00f6ylediler.<\/p>\n\n\n\n

Toplumun kad\u0131n\u0131n ailede birey yeti\u015ftirmedeki fonksiyonunu \u00e7ok iyi bildikleri i\u00e7in \u00f6nleyici \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131nda de\u011filler. <\/p>\n\n\n\n

Bizim i\u00e7in ku\u015faklar\u0131n \u201cho\u015f ama bo\u015f\u201d <\/strong>\u015feylerle yeti\u015fmesi, bilgiden kopuk olmas\u0131 daha \u00f6nemli anlay\u0131\u015f\u0131yla devam ediyorlar. Benim de dedi\u011fim gibi gezip dola\u015ft\u0131\u011f\u0131m o ekstrem, kaotik yerler art\u0131k olgunla\u015fm\u0131\u015f, fermante olmu\u015f toplumsal kaoslar\u0131n yo\u011funlu\u011funun oldu\u011fu yerlerdi. Bunlar da sava\u015f b\u00f6lgeleriydi, felaket b\u00f6lgeleriydi, kaos b\u00f6lgeleriydi. O b\u00f6lgelerde ya\u015fanan sava\u015flara tan\u0131k olup bunlar\u0131 bilmeyenlere duyurmak i\u00e7in meslek olarak gazetecili\u011fi benimsemi\u015ftim. <\/p>\n\n\n\n

Doktor olarak gitmek isterdim.O yerlere yard\u0131m elimi uzatmak ve onlara daha faydal\u0131 olabilmek i\u00e7in. Gazeteci oldum, meslekte ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131 oldum hep tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r tabii. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Hocam biz sizin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z\u0131 izleyerek b\u00fcy\u00fcd\u00fck, duayensiniz meslekte.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sa\u011f olun ama i\u015fte ne kadar ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011fumu g\u00f6r\u00fcyorum. Hi\u00e7 kimseyi bu ya\u015fananlar konusunda ikna edemiyorsunuz. Bu demek oluyor ki, ba\u015far\u0131m\u0131z yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n habercili\u011fini yap\u0131yorsunuz. <\/p>\n\n\n\n

Filipinler\u2019de, Afrika\u2019da veya farkl\u0131 devletlerde ya\u015fananlar\u0131 aktard\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman d\u00fcnya bunlardan ders al\u0131yor.E\u015fim benim baz\u0131 olaylar\u0131n ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 yap\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

1982-83\u2019te Afganistan\u2019da ya\u015fanm\u0131\u015f olaylar\u0131 bir New York Times\u2019da, bir Lib\u00e9ration\u2019da bulabiliyorsunuz ama T\u00fcrkiye\u2019de yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z haberleri bile ka\u00e7 ki\u015finin okudu\u011fu veya ne not \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 veya bunlar\u0131n ortaya koyaca\u011f\u0131 sonu\u00e7lardan ders \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p \u00e7\u0131kar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6remiyoruz. Halen umursamazl\u0131k h\u00e2kim, cehaletin getirdi\u011fi bir \u015fey bu.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn bizim \u00fclkemizi y\u00f6netmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olarak se\u00e7ti\u011fimiz milletvekillerinin ya\u015fananlara bakt\u0131klar\u0131nda kendi siyasi partilerinin liderlerinin getirdi\u011fi uygulamalar\u0131 ele\u015ftirisel d\u00fc\u015f\u00fcnemedikleri, her \u015feye el kald\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00c7ok i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 bir durum bu. <\/p>\n\n\n\n

Hi\u00e7 yay\u0131mlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z veya anlatmaya cesaret edemedi\u011finiz bir haberiniz var m\u0131? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Her \u015fey belirli bir olgunluk s\u00fcresi i\u00e7inde zaten \u00f6\u011freniliyor, yani ben bilmesem bile birileri biliyor, birileri g\u00fcndeme getiriyor. Biz \u015fu an sadece, asker mektuplar\u0131nda veya cezaevlerinden gelen mektuplar\u0131n \u00fczerindeki gibi \u201cg\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr, okunmu\u015ftur<\/strong>.\u201d damgas\u0131na bak\u0131yoruz.D\u00fcnyada hi\u00e7bir ger\u00e7ek gizli kalmaz onu s\u00f6yleyeyim. Yani \u015fimdi Franko d\u00f6neminde Bask b\u00f6lgesinde ya\u015fananlar var. 1937\u2019de Alman fa\u015fist Hitler rejiminin u\u00e7aklar\u0131 Franko\u2019nun talebi \u00fczerine o zamanki cumhuriyet\u00e7iler veya kom\u00fcnistler i\u00e7in \u00f6nemli bir kasabay\u0131 yerle bir ediyorlar. \u0130\u015fte Picasso o zamanlar Paris\u2019te s\u00fcrg\u00fcnde bir tablo yap\u0131yor \u2018GUERNICA\u2019 diye. <\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn Birle\u015fik Devletler G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin duvar\u0131nda olan, orijinali \u0130spanya Madrid\u2019de Krali\u00e7e Sophia M\u00fczesi\u2019nde olan bir tablo \u2018GUERN\u0130CA\u2019. Picasso\u2019nun en b\u00fcy\u00fck eseri bence, o tabloda i\u015fte parampar\u00e7a olmu\u015f insanlar, canl\u0131lar, bir trajedi sahnelenmi\u015f. Picasso\u2019nun kendi tarz\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f. <\/p>\n\n\n\n

Franko bunu k\u0131rk sene boyunca sakl\u0131yor kendi halk\u0131ndan. \u201cB\u00f6yle bir katliam yoktur.\u201d <\/strong>diye \u00f6rt bas ediyor. <\/p>\n\n\n\n

Bizde de Uludere Katliam\u0131, Kobani Olaylar\u0131 gibi hep ger\u00e7ekleri daha ortaya konmam\u0131\u015f olaylar. Birdenbire bir bar\u0131\u015f s\u00fcreci niye bitti halen bilemiyoruz.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm \u00e7ok farkl\u0131 bir \u015fekilde anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ma\u011fduriyetleri. Ne kadar do\u011fru oldu\u011fu tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r ama orda elli k\u00fcs\u00fcr ki\u015fi \u00f6l\u00fcyor. \u00d6lenlerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc yoksul Diyarbak\u0131r mahallesinden \u00e7ocuklar ama onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrenler diye bu i\u015fin ma\u011fdurlar\u0131 g\u00f6steriliyor. Bunlar yar\u0131n \u00f6b\u00fcr g\u00fcn \u00e7\u0131kacak dedi\u011fim gibi, bilgiler bir s\u00fcre \u00f6rt\u00fclse de hi\u00e7bir \u015fey gizli kalmaz. <\/p>\n\n\n\n

Bilgi s\u00fczgecinin de do\u011fru olmas\u0131 laz\u0131m. Y\u00fczde y\u00fcz hakl\u0131l\u0131k diye bir \u015fey yok \u2018ama\u2019s\u0131, \u2018fakat\u2019\u0131 g\u00fcndeme getirildi\u011fi zaman a\u011f\u0131zdan \u00e7\u0131kan de\u011fi\u015fimler etkiler bizleri. Sorgulayan bir toplum olmama \u00f6zelli\u011fimizi koruyoruz. <\/p>\n\n\n\n

Hocam d\u00fcnya medyas\u0131n\u0131n g\u00f6z ard\u0131 etti\u011fi ama sizin yakalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z d\u00fcnyada b\u00fcy\u00fck etkiler yarataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz olayalar ve krizler var m\u0131? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bununla ilgili \u00f6n g\u00f6r\u00fcleriniz varsa merak ediyorum.1981\u2019den ba\u015flay\u0131p a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 1999 hatta 2001\u2019lere kadar d\u00fcnya medyas\u0131nda malzeme \u00fcreten bir gazeteciydim. <\/p>\n\n\n\n

Mesut Ahmet \u015eah\u2019a gitmek istemi\u015ftim. Afganistan\u2019\u0131n en \u00f6nemli liderlerinden biri olup benim 1983\u2019te d\u00fcnyaya tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131m lider ama \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m televizyon istememi\u015fti gitmemi, g\u00f6ndermediler. Adam da 11 Eyl\u00fcl\u2019den \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce bir suikasta kurban gitti, \u00f6ld\u00fc. <\/p>\n\n\n\n

Yani baz\u0131 \u015feylerde d\u00fcnya bas\u0131n\u0131n\u0131 besleyen haberler veriyorum. Mutlaka eksik haberler de olabilir, y\u00fczde y\u00fcz m\u00fckemmel de\u011filiz ama habere ula\u015fmam kendi \u00fclkem taraf\u0131ndan istenmedi\u011fi zaman yapacak bir \u015feyimiz yok. <\/p>\n\n\n\n

Daha Suriye\u2019den yeni geldim ben. Bir ay oldu a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 Suriye\u2019ye gideli. Bug\u00fcnlerde tekrar gitmek istiyorum ama benim \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bir kurum yok, sonu\u00e7ta maliyetli oluyor bu operasyon.<\/p>\n\n\n\n

Dijital medya ve sosyal medya ger\u00e7ek habercili\u011fi nas\u0131l etkiliyor sizce?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131 anlat\u0131rken hep haf\u0131za h\u00fccrelerimde kalan bilgileri aktar\u0131yorum ama bu belge ile \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcrse ne mutlu bana diyorum i\u015fte o belge \u015fu anda var m\u0131? Ne kadar\u0131 kullan\u0131l\u0131yor bilmiyorum. <\/p>\n\n\n\n

Mesela y\u0131llardan beri hep g\u00fcndemdedir. 1 May\u0131s\u2019ta ne oldu diye. \u0130lk ate\u015fi kim a\u00e7t\u0131? Ben orada tan\u0131klardan biriydim. Yak\u0131n arkada\u015f\u0131m Sava\u015f Ay, o san\u0131\u011f\u0131n en yak\u0131n\u0131ndayd\u0131. Yani ilk kur\u015funu atan ki\u015finin \u00f6n\u00fcndeydi. \u2018Hayret\u2019 diye bir dergide -yay\u0131mland\u0131 b\u00fct\u00fcn foto\u011fraflar\u0131 ama bir tek Allah\u2019\u0131n kulu o dergide \u00e7\u0131kan Sava\u015f Ay\u2019\u0131n foto\u011fraf\u0131n\u0131 bulup yay\u0131mlayamad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bilgi, belge olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda isterseniz sek\u00fcler kesim deyin isterseniz m\u00fctedeyyin kesim deyin i\u015fine geleni kullan\u0131yor. Bunun sonucu ki din ve inan\u00e7 istismar\u0131 \u00e7ok kolay oluyor. <\/p>\n\n\n\n

Hz. Hatice’nin Hz. Muhammed ile tan\u0131\u015fmas\u0131na ve kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na yol a\u00e7an ticari hayat\u0131, Mekke’nin \u00e7\u00f6l ortam\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p \u015eam (g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Suriye’si) gibi Roma kentine develerle yap\u0131lan konvoylarla \u00f6zg\u00fcrce gidip gelmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, o d\u00f6nemin kad\u0131n haklar\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesi olarak de\u011ferlendirilebilir. <\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131nlar\u0131n o d\u00f6nemlerde daha \u00f6zg\u00fcr oldu\u011funu mu s\u00f6yl\u00fcyorsunuz? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hz Ay\u015fe\u2019nin komutanl\u0131k yapmas\u0131, Hz Ali ile sava\u015flar\u0131 var. Bir kad\u0131n\u0131n at\u0131n veya devenin \u00fczerine binmesi var. O d\u00f6nemin tan\u0131klar\u0131n\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131 Kuran\u2019da bile buna y\u00f6nelik ayetlerin indirildi\u011fi s\u00fcre\u00e7 ama hi\u00e7bir adam\u0131n da akl\u0131na gelmiyor. Ya bunlar kad\u0131n haliyle ellerinde k\u0131l\u0131\u00e7la, cephede \u00e7ar\u015faf ya da burka giymiyordu. Yok elime dokundular yok ayaklar\u0131m bilmem neydi gibi bir \u015fey demiyorlar. <\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fine geldi\u011fi gibi alg\u0131lamak sadece \u0130slam toplumunda de\u011fil b\u00fct\u00fcn toplumlarda var. Kad\u0131n\u0131n meta ve bir ziynet arac\u0131 olarak al\u0131n\u0131p daha k\u0131z \u00e7ocu\u011fu iken ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra evde her an kullan\u0131lmaya haz\u0131r bir mal gibi bekletilmesinde herkes su\u00e7 orta\u011f\u0131. \u0130\u015fte burada dedi\u011fim gibi, sorgulayan bir toplum olma \u00f6zelli\u011fimizi yitirdi\u011fimizde ne yaz\u0131k ki bunlar oluyor. <\/p>\n\n\n\n

Yapay zek\u00e2n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki sava\u015flara ve sava\u015f muhabirli\u011fine etkileri var m\u0131d\u0131r? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sizce bu etkiler nas\u0131l olur.Anlat\u0131c\u0131 olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yapay zek\u00e2 da dahil olmak \u00fczere teknolojinin bize vermi\u015f olduklar\u0131n\u0131 nimet olarak g\u00f6r\u00fcyorum. <\/p>\n\n\n\n

Olumlu anlamda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir foto\u011fraf\u0131 hareketlendirip onu bir k\u0131sa filme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek bile yapay zek\u00e2 ile m\u00fcmk\u00fcn ama sahte haber, provokatif haber, manip\u00fclatif haberlerde \u00e7ok olumsuz etkisi olacak. Bu y\u00fczden korkular\u0131m\u0131z da daha fazla oluyor. Konu sadece sahte ses de\u011fil bir insan\u0131n sesinin birebir ayn\u0131s\u0131n\u0131 yap\u0131yorsunuz, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc al\u0131yorsunuz, s\u00f6ylemesi imk\u00e2ns\u0131z \u015feyleri s\u00f6yletiyorsunuz, yap\u0131lmas\u0131 su\u00e7 olan \u015feyleri yapt\u0131r\u0131yorsunuz. O y\u00fczden iyi bir denetim sistemi, buna ili\u015fkin ciddi hukuksal s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n getirilmesi laz\u0131m. <\/p>\n\n\n\n

Yani bilgi ila\u00e7t\u0131r, ilac\u0131n i\u00e7inde bulunan mineraller ve onlar\u0131n oranlar\u0131 bellidir, o oranlar art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ila\u00e7 zehre d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor. Yapay zek\u00e2 da \u00e7ok rahat, k\u00f6t\u00fc ama\u00e7la kullan\u0131lacak bir araca d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir. O y\u00fczden hukuksal anlamda yapt\u0131r\u0131m ve denetimlerin \u00e7ok s\u0131k\u0131 olmas\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdiki tecr\u00fcbe ve deneyimlerinize dayanarak y\u0131llar \u00f6ncesine d\u00f6nseniz meslek hayat\u0131na yeni ba\u015flam\u0131\u015f olan Co\u015fkun Aral\u2019a neler s\u00f6ylersiniz? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Neler tavsiye edersiniz? \u00d6nce kendi do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm co\u011frafyadaki K\u00fcrt\u00e7eyi ve Arpa\u00e7ay\u2019\u0131 \u00e7ok iyi \u00f6\u011frenmesi gerekti\u011fini, ailesinin getirdi\u011fi s\u0131n\u0131rlamalara ra\u011fmen bunlar\u0131 \u00f6\u011frenmesi gerekti\u011fini, el becerilerini geli\u015ftirmesini ve iyi bir e\u011fitim yani bir \u0130ngilizce \u2019ye, bir Frans\u0131zca \u2019ya anadil kadar h\u00e2kim olmas\u0131n\u0131, art\u0131 iyi bir e\u011fitimle de co\u011frafya m\u0131, sosyoloji mi, psikoloji mi bu alanlarda da bilginin daha rahat insan beyniyle bulu\u015fabilece\u011fi bir formasyondan gen\u00e7lik d\u00f6neminde ge\u00e7mesini tercih ederdim. Ama ayn\u0131 i\u015fi yapard\u0131m. <\/p>\n\n\n\n

Camiada ilkeli duru\u015funuz, ger\u00e7ekli\u011finiz ile ayr\u0131 bir renksiniz. Deneyim ve fikirlerinizi bizimle payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ediyoruz. <\/strong>Sa\u011f olun.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Baz\u0131 insanlar vard\u0131r, d\u00fcnyay\u0131 sadece izlemekle kalmaz;...<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2148,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,47],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-2132","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-roportajlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2132"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2146,"href":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2132\/revisions\/2146"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2148"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2132"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/basinplatformu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=2132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}